Politika, Rregullimi dhe Tregjet

Një metodologji tarifore, një rregull tregu ose një detyrim nga acquis-i rrallë është i vështirë për t’u hartuar. I vështirë është ta bësh të mbijetojë.

I njëjti dokument duhet të kënaqë audienca që nuk flasin të njëjtën gjuhë. Rregullatorit i duhet një metodologji që mund ta mbrojë. Operatorit të sistemit i duhet një rregull që funksionon kundrejt rrjetit ashtu siç është realisht. Investitorit i duhet parashikueshmëri e mjaftueshme për të angazhuar kapital. Një organi që përfaqëson konsumatorët i duhet një ndryshim që mund ta shpjegojë publikisht. Një kornizë që kënaq tri nga ato katër miratohet dhe pastaj dështon në heshtje te e katërta.

Ai dështim pothuajse kurrë nuk është analitik. Është një kalim — mes atyre që e shkruan rregullin dhe atyre që duhet të veprojnë sipas tij.

Një çështje rregullatore e trajtojmë si zinxhir dhe jo si dokument. Çfarë kërkon realisht ligji? Çfarë do të thotë kjo në praktikë? Si përkthehet në një rregull të zbatueshëm? A qëndron kur testohet kundrejt kushteve reale të sistemit dhe tregut? A mund ta zbatojnë palët e prekura? Dhe cilat janë rregullat e qëndrueshme të operimit pasi mbaron periudha kalimtare?

Secila pyetje i takon një disipline tjetër, dhe përgjigjja e secilës kufizon të radhës. Puna me to në sekuencë — në vend që një dokument i përfunduar t’i dorëzohet kujtdo që e zbaton — është dallimi mes një rregulli që miratohet dhe një rregulli që funksionon.

Meqë puna e përafrimit gjykohet kundrejt acquis-it të BE-së dhe detyrimeve të Komunitetit të Energjisë, analizën e mangësive e trajtojmë si pikënisje dhe jo si produkt përfundimtar. Të dish ku një kornizë devijon është e thjeshtë. Të dish cilat devijime kanë rëndësi, në çfarë radhe, dhe sa kushton mbyllja e secilës, është pjesa e dobishme.